Sa duhet të bësh që më në fund të ndihesh mirë me veten?

Kur “mjaft” nuk duket kurrë mjaft: Pse gjithmonë mendojmë se duhet të bëjmë më shumë?

A të ka ndodhur ndonjëherë të arrish diçka për të cilën ke punuar gjatë dhe, vetëm pak minuta më vonë, të mendosh për gjënë tjetër që duhet të bësh?

E përfundon një provim dhe mendon për provimin tjetër.

E mbaron një detyrë dhe kujton gjithçka që ka mbetur pa u bërë.

Arrin një qëllim që e ke pritur me muaj dhe, para se ta shijosh, mendja të pyet:

“Po tani?”

Ndonjëherë duket sikur gjithmonë po vrapojmë drejt diçkaje tjetër.

Më shumë të mësojmë.

Më shumë të punojmë.

Më shumë të arrijmë.

Më shumë të përmirësohemi.

Dhe, pa e kuptuar, fillojmë të jetojmë me ndjenjën se gjithmonë duhet të bëjmë edhe pak më shumë.

Por ndoshta pyetja nuk është sa shumë mund të bëjmë.

Ndoshta pyetja është: Kur bëhet mjaftueshëm, mjaft?

Të gjithë e njohim këtë ndjenjë

Nuk ka rëndësi nëse je fëmijë, student, prind apo në pension.

Një fëmijë mund të mendojë se duhet të marrë notën më të mirë.

Një adoleshent mund të mendojë se duhet të jetë më i pëlqyer.

Një student mund të ndihet sikur duhet ta kishte kuptuar tashmë se çfarë do të bëjë me jetën.

Një prind mund të mendojë se nuk po bën mjaftueshëm për familjen.

Dikush që punon mund të ndiejë se gjithmonë duhet të jetë më produktiv.

Edhe njerëzit që kanë arritur shumë mund ta kenë të vështirë të ndalen dhe të thonë:

“Jam krenar për këtë që kam bërë.”

Sepse ndonjëherë nuk e shohim rrugën që kemi bërë. Shohim vetëm atë që ende nuk kemi arritur.

Të duash të rritesh nuk është problemi

Ka një dallim të rëndësishëm që shpesh e harrojmë.

Të duash të përmirësohesh është e shëndetshme.

Është mirë të kesh qëllime.

Është mirë të mësosh nga gabimet.

Është mirë të ëndërrosh për gjëra më të mëdha.

Problemi nuk fillon te ambicia.

Problemi mund të fillojë kur asnjë arritje nuk na lejon të ndihemi mirë me veten.

Kur çdo sukses shoqërohet me një “po, por…”.

“Po, por mund të ishte edhe më mirë.”

“Po, por dikush tjetër ka bërë më shumë.”

“Po, por ende nuk jam aty ku duhet.”

Në atë moment, nuk po përpiqemi vetëm të ecim përpara. Po fillojmë ta masim vlerën tonë me listën e arritjeve apo me krahasimin me të tjerët.

Kur krahasimi bëhet zëri më i fortë

Sot e kemi shumë të lehtë të shohim jetën e njerëzve të tjerë.

Dikush po diplomon.

Dikush po udhëton.

Dikush po ndërton karrierën.

Dikush duket gjithmonë i lumtur.

Dhe pa e kuptuar, fillojmë të pyesim veten:

“Pse unë nuk jam aty?”

Por zakonisht po krahasojmë jetën tonë të plotë me një copëz të jetës së dikujt tjetër.

Ne i shohim rezultatet por nuk i shohim netët pa gjumë, pasiguritë, dështimet e kohën që iu desh për të arritur aty.

Prandaj krahasimi shpesh nuk na tregon të vërtetën.

Na tregon vetëm një histori të paplotë.

Kur standardet e larta fillojnë të na lodhin

Ka njerëz që janë shumë të përgjegjshëm.

Punojnë fort.

Kujdesen për detajet.

Duan ta bëjnë punën mirë.

Kjo nuk është diçka e keqe.

Por ekziston një ndryshim mes të dëshiruarit të bësh mirë dhe të ndierit se duhet të jesh gjithmonë perfekt.

Kur një gabim i vogël të mbetet në mendje më gjatë se dhjetë gjëra që i ke bërë mirë.

Kur një kompliment harrohet shpejt, por një kritikë të ndjek për ditë.

Kur e ke më të lehtë ta falësh dikë tjetër sesa veten.

Atëherë standardet e larta mund të jenë duke u kthyer në barrë.

Nuk është e nevojshme të jesh perfekt që puna jote të ketë vlerë.

Dhe nuk është e nevojshme të bësh gjithçka në mënyrë perfekte që edhe ti të kesh vlerë.

A po rritesh, apo po përpiqesh t’i shpëtosh ndjenjës se nuk je mjaftueshëm?

Kjo është një pyetje që ia vlen t’ia bëjmë vetes.

Nga jashtë, dy njerëz mund të duken njësoj.

Të dy punojnë shumë.

Të dy kanë qëllime.

Të dy duan të përmirësohen.

Por brenda mund të ketë një ndryshim të madh.

Njëri mund të mendojë:

“Dua ta provoj.”

Tjetri mund të mendojë:

“Duhet ta bëj, përndryshe nuk vlej mjaftueshëm.”

Në rastin e parë ka vend edhe për gabime.

Ka vend edhe për pushim.

Ka vend edhe për gëzim.

Në të dytin, çdo sukses bëhet vetëm një stacion drejt suksesit tjetër.

Dhe pushimi fillon të duket si faj.

Po sikur të mos të duhej t’i dëshmoje asgjë askujt?

Po sikur sot të mos të duhej t’i dëshmoje asgjë askujt?

As familjes.

As kolegëve.

As rrjeteve sociale.

As vetes që ke qenë dje.

A do ta shihje veten ndryshe?

Kjo nuk do të thotë të heqësh dorë nga ëndrrat.

Do të thotë të mos e lidhësh gjithë vlerën tënde me to.

Ti nuk je vetëm nota jote.

Nuk je vetëm puna jote.

Nuk je vetëm produktiviteti yt.

Nuk je vetëm lista e gjërave që ke përfunduar.

Jeta nuk ka një afat të njëjtë për të gjithë.

Çfarë mund të bëjmë ndryshe?

Nuk ka nevojë për ndryshime të mëdha.

Kur arrin diçka, provo të ndalesh për pak para se të mendosh për hapin tjetër.

Thuaji vetes:

“E bëra.”

Jo menjëherë:

“Çfarë duhet të bëj tani?”

Kur e kap veten duke u krahasuar me dikë tjetër, pyet:

“A po e krahasoj jetën time të plotë me atë që po shoh te ky person?”

Kur bën një gabim, provo të mendosh:

“Nëse këtë gabim do ta kishte bërë dikush që dua, çfarë do t’i thosha?”

Nuk ke pse t’i kesh të gjitha përgjigjet.

Mjafton të fillosh t’i vëresh këto mendime.

Edhe fëmijët kanë nevojë ta dëgjojnë fjalën “mjafton”

Ndonjëherë mënyra si mësojmë ta shohim veten fillon shumë herët.

Një fëmijë që merr një notë të mirë mund të dëgjojë:

“Shumë mirë. Tash puno edhe më shumë.”

Një fëmijë që fiton një garë mund të dëgjojë:

“Herën tjetër duhet të fitosh përsëri.”

Këto fjalë shpesh thuhen me dashuri.

Por fëmijët kanë nevojë të dëgjojnë edhe diçka tjetër:

“Jam krenar për ty.”

Jo vetëm kur fitojnë.

Jo vetëm kur marrin notën më të mirë.

Por edhe kur përpiqen.

Kur mësojnë.

Kur gabojnë.

Kur vazhdojnë.

Dhe ne të rriturit?

Ndoshta edhe ne kemi nevojë për të njëjtën gjë.

Mund të kemi qëllime të mëdha dhe prapë t’i japim vetes leje të pushojmë.

Mund të duam të përmirësohemi pa e bindur veten se nuk vlejmë mjaftueshëm.

Mund të vazhdojmë të rritemi pa e kthyer çdo hap në një provim.

Sepse rritja nuk do të thotë se versioni i sotëm i yni nuk ka vlerë.

Ndoshta nuk kemi nevojë të ndalojmë së kërkuari më shumë nga vetja.

Ndoshta duhet vetëm të ndryshojmë mënyrën se si e bëjmë këtë.

Të punojmë për qëllimet tona pa e bindur veten se nuk vlejmë nëse nuk i arrijmë.

Të mësojmë nga gabimet pa i përdorur ato për ta gjykuar gjithë veten.

Të shohim suksesin e dikujt tjetër pa e kthyer atë në dëshmi se ne kemi dështuar.

Dhe, herë pas here, të ndalemi.

Të shikojmë pas.

Të kujtojmë sa shumë kemi kaluar, sa shumë kemi mësuar dhe sa shumë kemi bërë që dikur na dukej e pamundur.

Ndoshta “mjaft” nuk do të thotë se nuk mund të bësh më shumë.

Ndoshta do të thotë se nuk ke nevojë të bësh më shumë për të merituar të ndihesh mirë me veten.

Dhe ndoshta kjo është diçka që të gjithë kemi nevojë ta dëgjojmë herë pas here.

Ti mund të vazhdosh të rritesh, pa e bindur veten se nuk je mjaftueshëm.

Ky artikull është vetëm informativ dhe nuk zëvendëson mbështetjen profesionale psikologjike.

Burime shkencore: Psychological Bulletin (Curran & Hill, 2019): Perfectionism is increasing over time: A meta-analysis of birth cohort differences from 1989 to 2016, 145(4), 410-429; Clinical Psychology & Psychotherapy (McCarthy & Morina, 2020): Exploring the association of social comparison with depression and anxiety: A systematic review and meta-analysis, 27(5), 640-671; Journal of Personality and Social Psychology (Smith et al., 2024): The relationship between perfectionism and self-esteem in adults: A systematic review and meta-analysis, 126(6), 1043-1070.

Gati për të filluar? Shkarko aplikacionin Mendje dhe lidhu me një psikolog të licencuar që të kupton.