Shëndeti fizik është i lidhur ngushtë me shëndetin mendor
Rishikuar nga Dorentina Podrimqaku, Psikologe Klinike
Çrregullimet e shëndetit mendor, të cilat tradicionalisht janë konsideruar vetëm si çështje psikologjike ose neurologjike, gjithnjë e më shumë po lidhen edhe me shkaqe fizike. Një studim i publikuar nga The Economist vë në dukje sesi faktorët si inflamacioni, çekuilibrat hormonalë dhe çrregullimet në mikrobiomën e zorrëve mund të nxisin ose përkeqësojnë gjendje si ankthi dhe depresioni. Ky kuptim sfidon konceptet tradicionale dhe na kujton një të vërtetë të thjeshtë: mendja dhe trupi nuk janë dy sisteme të ndara, por dy anë të të njëjtës mirëqenie.
Lidhja mendje-trup
Kur trupi vuan, shpesh vuan edhe mendja, dhe e kundërta vlen po aq fort. Inflamacioni, për shembull, lidhet me depresionin, dhe disa studime sugjerojnë se trajtimet anti-inflamatore mund të jenë të dobishme në raste të caktuara. Çekuilibrat hormonalë, përfshirë ato të hormoneve të tiroides apo atyre riprodhuese, mund të ndikojnë në humor dhe në qartësinë mendore. Boshti tru-zorrë tregon sesi ndryshimet në mikrobiomë mund të kenë ndikime të ndjeshme në gjendjen tonë emocionale.
Ky ndërveprim ndihet edhe në jetën e përditshme. Një natë e keqe gjumi mund ta bëjë botën të duket më e errët; një periudhë stresi e zgjatur mund të shfaqet si dhimbje koke, tension në muskuj apo lodhje. Po ashtu, kur ndihemi të shqetësuar ose të mërzitur për një kohë të gjatë, shpesh humbim oreksin, gjumin ose dëshirën për të lëvizur, gjë që nga ana e saj e ngarkon edhe më shumë trupin. Ky është një cikël që funksionon në të dyja drejtimet.
Të kuptosh këtë lidhje nuk do të thotë të fajësosh veten, por të kuptosh se kujdesi për trupin është edhe kujdes për mendjen. Kjo do të thotë gjithashtu se ndryshime të vogla në njërën anë, si pak më shumë gjumë ose pak më shumë lëvizje, mund të sjellin lehtësim edhe në anën tjetër.
Gjumi, lëvizja dhe ushqyerja
Tri shtylla të thjeshta ndikojnë çdo ditë në mënyrën se si ndihemi. Gjumi është ndoshta më i fuqishmi: kur flemë mjaftueshëm dhe me rregullsi, truri rikuperohet, emocionet bëhen më të menaxhueshme dhe rezistenca ndaj stresit rritet. Përpiqu të kesh orare të qëndrueshme dhe ta ulësh kohën para ekranit para gjumit.
Lëvizja e trupit, qoftë edhe një shëtitje e shkurtër në ajër të pastër, mund të ndihmojë në lehtësimin e tensionit dhe përmirësimin e humorit. Nuk është e nevojshme stërvitja intensive; rëndësi ka qëndrueshmëria, jo përsosmëria. Ushqyerja e ekuilibruar, me vakte të rregullta dhe hidratim të mjaftueshëm, i jep trurit lëndën që i nevojitet për të funksionuar. Këto zakone nuk janë zgjidhje magjike, por së bashku krijojnë një bazë mbi të cilën mirëqenia mendore ndërtohet më lehtë.
Zakone të vogla të përditshme
Ndryshimi i qëndrueshëm vjen nga hapa të vegjël, jo nga transformime të menjëhershme. Mund të fillosh me një rutinë të thjeshtë: pak minuta frymëmarrje të ngadaltë në mëngjes, një shëtitje pas drekës, ose mbyllja e telefonit gjysmë ore para gjumit. Kontakti me të tjerët është po aq i rëndësishëm sa zakonet fizike, sepse vetmia ndikon drejtpërdrejt në gjendjen emocionale.
Një këshillë e dobishme është të zgjedhësh vetëm një zakon në fillim dhe ta lidhësh atë me diçka që tashmë e bën çdo ditë, për shembull, frymëmarrje e qetë ndërsa pret kafen të bëhet. Kur ai zakon bëhet i natyrshëm, mund të shtosh një tjetër. Vlen gjithashtu të vëresh se çfarë të bën të ndihesh më mirë dhe çfarë të rëndon, sepse vetëdija është hapi i parë i çdo ndryshimi.
Ji i durueshëm me veten kur ditët nuk shkojnë sipas planit. Qëllimi nuk është përsosmëria, por kujdesi i vazhdueshëm. Nëse dëshiron ide të tjera praktike, mund të lexosh artikuj të ngjashëm në blogun tonë.
Kur ndihma profesionale ndihmon
Disa here, zakonet e mira nuk mjaftojnë, dhe kjo është krejtësisht normale. Nëse ankthi, trishtimi ose lodhja zgjasin për javë të tëra, nëse ndikojnë në punën, gjumin apo marrëdhëniet, ose nëse thjesht ndihesh i mbingarkuar, është shenjë e mençurisë, jo e dobësisë, të kërkosh mbështetje. Një psikolog mund të të ndihmojë të kuptosh se çfarë po ndodh dhe të gjesh rrugë konkrete përpara.
Tek Mendje, mund të lidhesh me psikologë që flasin gjuhën tënde dhe e kuptojnë kontekstin tënd. Zbulo si funksionon shërbimi ynë ose shiko çmimet për të nisur. Kujdesi për shëndetin mendor është kujdes për veten e plotë, dhe nuk duhet ta përballosh i vetëm.
Gati për të filluar? Shkarko aplikacionin Mendje dhe lidhu me një psikolog të licencuar që të kupton.