Çfarë është depresioni?
Rishikuar nga Dorentina Podrimqaku, Psikologe Klinike
Depresioni është një gjendje e shpeshtë mendore që prek miliona njerëz çdo vit, duke përfshirë si të rriturit ashtu edhe të rinjtë. Ai është shumë më shumë sesa një ndjenjë e përkohshme trishtimi apo një ditë e keqe. Depresioni është një gjendje shëndetësore reale që ndikon në mënyrën se si mendojmë, ndihemi dhe funksionojmë në jetën e përditshme, dhe që zakonisht zgjat për javë apo muaj nëse nuk merr mbështetjen e duhur.
Është e rëndësishme të kuptojmë se depresioni nuk është një dobësi e karakterit dhe as diçka për të cilën personi duhet të ndiejë turp. Megjithatë, vetëm një pjesë e vogël e personave që përjetojnë depresion të rëndë kërkojnë ndihmë profesionale, shpesh për shkak të paragjykimeve, turpit ose mungesës së informacionit. Njerëzit ndonjëherë hezitojnë sepse besojnë se duhet ta përballojnë vetë ose se gjendja e tyre “nuk është aq serioze”. E vërteta është se depresioni mund të trajtohet, dhe se kërkimi i mbështetjes është një hap i guximshëm, jo një shenjë dobësie.
Cilat janë simptomat e depresionit?
Depresioni shfaqet ndryshe te secili person, por simptomat zakonisht ndahen në tri grupe kryesore: emocionale, fizike dhe njohëse (kognitive).
Simptomat emocionale përfshijnë një ndjenjë të vazhdueshme trishtimi, zbrazëtie ose pashprese, humbjen e interesit ose kënaqësisë në aktivitetet që dikur i pëlqenin personit, nervozizëm, si dhe ndjenja faji apo pavlefshmërie.
Simptomat fizike mund të përfshijnë lodhje të vazhdueshme dhe mungesë energjie, ndryshime në gjumë (pagjumësi ose gjumë të tepërt), ndryshime në oreks dhe peshë, dhimbje koke ose dhimbje trupore pa shkak të qartë.
Simptomat njohëse përfshijnë vështirësi në përqendrim, marrjen e vendimeve dhe kujtesë, mendime negative të përsëritura, dhe në raste më të rënda, mendime për vdekjen ose vetëlëndim. Nëse ju ose dikush që njihni përjeton mendime të tilla, ju lutemi kërkoni ndihmë të menjëhershme përmes faqes sonë të ndihmës urgjente.
Çfarë e shkakton depresionin?
Shumë faktorë mund të kontribuojnë në depresionin klinik. Për disa njerëz, mund të jenë të përfshirë disa faktorë, ndërsa për të tjerët mjafton vetëm një faktor. Ndonjëherë, depresioni mund të shfaqet edhe pa arsye të dukshme. Disa nga arsyet përfshijnë:
Faktorët biologjik
Njerëzit me depresion mund të kenë sasi të ndryshme të kimikateve në tru, të quajtura “neurotransmetës,” që ndikojnë në depresion.
Sjellja kognitive
Modelet negative të të menduarit dhe vlerësimi i ulët për veten rrisin rrezikun e depresionit klinik.
Gjinia
Depresioni është më i shpeshtë te gratë, ndoshta për shkak të ndryshimeve hormonale gjatë ciklit menstrual, shtatzënisë, lindjes dhe menopauzës, si dhe përgjegjësive të shumta.
Bashkë-ekzistencë me sëmundjet e rënda
Depresioni ka më shumë gjasa të shfaqet së bashku me sëmundje si sëmundjet e zemrës, kanceri, diabeti dhe sëmundjet hormonale.
Medikamentet
Efektet anësore të disa medikamenteve mund të shkaktojnë depresion.
Faktori gjenetik
Një histori familjare e depresionit rrit rrezikun. Studime sugjerojnë se një kombinim gjenesh dhe faktorësh mjedisorë ndikon gjithashtu.
Situata të vështira
Ngjarjet e vështira në jetë, si divorci, problemet financiare ose humbja e një personi të dashur, mund të kontribuojnë në depresion.
Kur duhet të kërkoni ndihmë
Të gjithë kemi ditë të vështira, por kur ndjenjat e trishtimit, lodhjes ose mungesës së interesit zgjasin më shumë se dy javë dhe fillojnë të ndikojnë në punën, marrëdhëniet ose kujdesin për veten, është koha të flisni me një profesionist. Nuk është e nevojshme të prisni derisa gjendja të bëhet “mjaftueshëm e rëndë” — sa më herët të kërkoni mbështetje, aq më e lehtë është shërimi.
Një psikolog i licencuar mund t’ju ndihmojë të kuptoni se çfarë po përjetoni dhe të gjeni rrugën më të përshtatshme përpara. Terapia bisedore, sidomos qasjet e bazuara në hulumtime shkencore, e ndihmon personin të njohë dhe të ndryshojë modelet negative të të menduarit, të zhvillojë strategji praktike përballimi dhe të ndihet i dëgjuar pa u gjykuar. Mbështetja profesionale nuk zëvendëson njerëzit e dashur, por ofron një hapësirë të sigurt për të punuar mbi shërimin.
Ka shpresë gjithmonë
Depresioni mund të duket si një ngarkesë e padurueshme, por është një nga gjendjet mendore më të trajtueshme. Me mbështetjen e duhur, shumica e njerëzve ndihen më mirë dhe e rifitojnë cilësinë e jetës. Kërkimi i ndihmës nuk është një dështim — është një akt kujdesi ndaj vetes.
Nëse ndiheni se keni nevojë për mbështetje profesionale, mund të lidheni me një psikolog të licencuar përmes platformës Mendje. Mësoni si funksionon procesi dhe shihni çmimet tona — hapi i parë drejt shërimit mund të jetë më afër sesa mendoni.
Gati për të filluar? Shkarko aplikacionin Mendje dhe lidhu me një psikolog të licencuar që të kupton.